Categorie: Kennisitem

AVG-beheersing en het Dunning-Kruger-effect

Auteur: Jacques Eding

Hoe voorkom je dat je door zelfoverschatting verkeerde keuzes maakt in privacymanagement?

 

Het Dunning-Kruger effect is een psychologisch verschijnsel (een cognitieve bias). Simpel gezegd komt het erop neer dat afhankelijk van je kennis over een onderwerp je een zelfoverschatting maakt van je eigen kennis. Dus hoe minder je weet over iets, hoe meer je hierover denkt te weten; je overschat jezelf. In een ander schema zou je dit onbewust onbekwaam kunnen noemen. Hoe neem je dit psychologische aspect mee in het beoordelen of hoe je met de AVG-beheersing omgaat? Lees verder

Een blik op het gerechtvaardigd belang

Auteur: Maurice Reedijk

Zoals je ondertussen misschien wel weet onderscheidt de AVG zes verschillende rechtvaardigingsgronden voor de verwerking van persoonsgegevens, oftewel er zijn zes mogelijke voorwaarden die toelaten dat je persoonsgegevens mag verwerken. De laatste grondslag, het gerechtvaardigd belang (artikel 6f AVG) is in mijn ogen het meest interessant. Helaas is deze grondslag in het algemeen niet bruikbaar voor overheden, die zullen zich moeten beroepen op een wettelijke verplichting of een publieke taak. De hamvraag: hoe werkt dat gerechtvaardigd belang nou eigenlijk?

 

Vorig jaar was ik aanwezig bij het IAPP Europe Data Protection Congress in Brussel en heb daar meerdere workshops bijgewoond. De workshop over het bepalen van een gerechtvaardigd belang was daarbij met uitstek het populairst. Het werd al snel pijnlijk duidelijk dat men eigenlijk geen idee heeft over hoe het gerechtvaardigd belang toegepast moet worden. En dat is gek, want voor commerciële bedrijven is dat misschien wel de belangrijkste grondslag voor de verwerking van persoonsgegevens. Veel mensen zijn van mening dat toestemming het meest voor de hand liggend is voor bedrijven, maar mijn collega Karen Siemers heeft in haar blog haarfijn uitgelegd waarom dat toch echt een illusie is (klik hier).

Lees verder

Fruitmandgate

De kranten in Staphorst en omgeving staan er al weken bol van: fruitmandgate.

In Staphorst was het tot voor kort een goed gebruik om fruitmanden te bezorgen bij 80-plussers en ernstig zieken. De gemeente, zorginstelingen en kerken stuurden ieder jaar hun lijstjes naar het plaatselijke Rode Kruis, die vervolgens de fruitmanden bezorgde. Een waar staaltje van Christelijke naastenliefde, zoals je in een gemeenschap als Staphorst zou verwachten.

Maar dit jaar geen fruitmanden voor de zieken en bejaarden. De voorzitter van de plaatselijke afdeling van het Rode Kruis legt de schuld bij de AVG. “Doorgeschoten wetgeving”, noemt hij het. Feit is echter, dat het niet de schuld is van de AVG zelf, maar van het toegenomen privacybewustzijn bij de gemeente, de zorginstellingen en de kerken. Met dank aan de AVG hielden zij kennelijk hun gegevensverstrekkingen nog eens tegen het licht en zagen dat zij eigenlijk al jaren de wet overtraden, namelijk de Wet Basisregistratie personen (gemeente), het medisch beroepsgeheim (zorginstellingen) en de Wet bescherming persoonsgegevens (kerken). En nu zit het Rode Kruis deze Kerst dus werkloos thuis met 700 fruitmanden. Lees verder

AVG en volmacht

Auteur: Jeroen Terstegge

Onlangs kreeg ik de vraag voorgelegd of een belastingadviseur aan een betrokkene een volmacht kan vragen voor het gebruik van zijn of haar Burgerservicenummer (BSN) ten behoeve van diens belastingaangifte. Een betrokkene kan immers op grond van de UAVG geen toestemming geven voor de verwerking van het BSN door de belastingadviseur. De vraag lag voor of het werken met een volmacht een juridisch toegestaan alternatief was. Mijn antwoord was: ja. Sterker nog, het is naar mijn mening de enige mogelijkheid voor een belastingadviseur om het BSN te mogen verwerken. Art. 46 UAVG schrijft immers voor dat het BSN “slechts (wordt) gebruikt ter uitvoering van de [belastingwetgeving])”. Omdat dat precies het doel van de volmacht is, valt de verwerking door de financieel adviseur dus binnen de toegestane doeleinden van art. 46 UAVG. Omgekeerd: zonder de volmacht is de verwerking van het BSN door belastingadviseurs juist verboden, omdat het BSN dan niet gebruikt wordt voor de uitvoering van de belastingwetgeving. De rechtshandeling waar de volmacht op ziet, is immers het doen van aangifte en dat is hier de “uitvoering” als bedoeld in art. 46 UAVG.  

De relatie tussen de AVG/UAVG en de volmacht (Titel 3 Boek 3 Burgerlijk Wetboek) is voor velen ondoorzichtig. Met enige regelmaat zien we ook dat -soms ten onrechtmatig- toestemming gevraagd wordt waar beter een volmacht had kunnen worden afgegeven of waar ondanks de volmacht alsnog om toestemming van de betrokkene wordt gevraagd. We zetten even een paar belangrijke zaken rondom volmacht en de AVG/UAVG hieronder op een rijtje: Lees verder

Blogserie Wat maakt een goede FG? – Risicosturing

Deze tweede blog in de reeks ‘Wat maakt een goede FG?’ gaat over risicosturing. Dat klinkt paniekerig, maar juist een goede FG weet risico om te keren in rust en houvast. We zien hoe onmisbaar de objectieve beoordeling is die in de AVG wordt voorgeschreven – om er ver­volgens achter te komen dat je zonder de Schaal van Erg nooit objectief genoeg kunt zijn. Dus: hoe erg is bijvoorbeeld een smoelenboek? En hoeveel prioriteit verdient zoiets? Gelukkig is er altijd nog de PIA om dat grondig uit te zoeken. En lang leve de Schaal van Erg als je de FG van een verwerker bent.

Deze blog voor functionarissen voor gegevensbescherming (data protection officers) is de tweede in een korte reeks.

Benieuwd naar het hele artikel, inclusief een praktische Schaal van Erg? Lees hier de blog als PDF.

Heeft u nog vragen over het FG-schap? U kunt in het onderstaande formulier uw reactie achterlaten. Wilt u geen blog meer missen? Abonneer u dan op de PMP-nieuwsbrief of volg Privacy Management Partners op Twitter of LinkedIn.

To notify or not to notify: Wanneer moet een datalek gemeld worden aan de Autoriteit Persoonsgegevens?

Met ingang van de nieuwe privacywet de Algemene Verordening Gegevensbescherming (hierna AVG) komt er heel veel op organisaties af. De AVG bevat nieuwe eisen en een aantal aangescherpte eisen omtrent de verwerking van persoonsgegevens. Eén van die eisen is de meldplicht datalekken[1]. Organisaties die een datalek hebben die persoonsgegevens bevat, moeten deze melden bij het meldloket van de Autoriteit Persoonsgegevens (hierna AP) en soms ook aan de betrokkenen van wie de persoonsgegevens zijn gelekt. Het doel van de meldingsplicht is o.a. de algemene verhoging van het beveiligingsniveau van informatiedragers, verhoging van de interne bewustwording bij organisaties en het zelfredzamer maken van mensen door hen in staat te stellen om maatregelen te kunnen nemen om de negatieve impact van een datalek te beperken. In deze blog zal ik inzoomen op de te treffen maatregelen voor, tijdens en na een datalek.

Lees verder

Blogserie Wat maakt een goede FG? – De juiste persoon in de juiste setting

FG’s spelen een belangrijke rol bij de bescherming van persoonsgegevens. Essentieel is dat die rol goed wordt ingevuld. Maar wat maakt een goede FG? In deze blog wordt ingegaan op de functie van de FG, zijn profiel en zijn missie. Tien praktische vragen helpen bepalen of de setting waarbinnen een FG moet werken klopt. FG-schap mag best een uitdaging zijn, maar nooit een onmogelijke opdracht.

Een functionaris voor gegevensbescherming (data protection officer) is wettelijk toezichthouder. Je meerwaarde is dat je jouw organisatie als geen ander weet te helpen om privacywetgeving na te leven, vanwege je wetsexpertise en kennis van de praktijk en omdat je het dichtst bij het vuur zit. Dit is sinds de jaren ’90 de kerngedachte achter de FG. Vandaar dat de FG-functie in de Wet Bescherming Persoonsgegevens was opgenomen en nu ook in de Algemene Verordening Gegevensbescherming is teruggekeerd.

Benieuwd naar het hele artikel, inclusief een praktische setting-check? Lees hier de blog als PDF.

Heeft u nog vragen over het FG-schap? U kunt in het onderstaande formulier uw reactie achterlaten. Wilt u geen blog meer missen? Abonneer u dan op de PMP-nieuwsbrief of volg Privacy Management Partners op Twitter of LinkedIn.

Tooling voor de Privacy Professional

De Algemene Verordening Gegevensbescherming (hierna: AVG) is sinds 25 mei 2018 een feit. Organisaties in Europa, en in sommige gevallen ook daarbuiten[1], moeten bij het verwerken van persoonsgegevens zich aan strengere privacywet- en regelgeving houden. Niet alleen dat, organisaties moeten ook aantoonbaar aan de AVG voldoen,[2] de zogenaamde verantwoordingsplicht[3]. Onderdeel van de verantwoordingsplicht zijn:  

  • het vastleggen van een verwerkingsregister[4]; en
  • het documenteren van datalekken[5].

Lees verder

Privacyverklaring: guidelines on transparency

De informatieplicht is waarschijnlijk niet het eerste waar u in de aanloop naar 25 mei mee aan de slag gaat. Hoewel de inhoud van een privacyverklaring vaak tijdens DPIA’s, inventarisaties voor het verwerkeringsregister, en het opstellen van reglementen naar boven komt, kan de vertaling naar informatie voor de betrokkenen nog veel denkwerk kosten. Traditionele ‘disclaimers’ en algemene voorwaarden zijn duidelijk niet meer genoeg, maar wanneer is een privacyverklaring dan wel goed? De guidelines van de Europese werkgroep van toezichthouders staan vol met concrete tips voor de verschillende vormen waarin de communicatie kan plaatsvinden. Soms vergen die wat meer nadenkwerk, maar ze laten u ook de vrijheid om een voor u werkende vorm te vinden. Wij hebben tussen alle DPIA’s door de tekst uitgeplozen en zetten in deze blog de belangrijkste punten op een rij. Kort samengevat, voor de transparantie-eis geldt hetzelfde als voor alle maatregelen uit de AVG: het aflopen van de checklist van artikel 12, 13 en 14 is niet voldoende, u moet bij de risico’s en uw organisatie passende keuzes maken, en ze kunnen uitleggen.

Lees verder

De AVG in Beeld: bewaring en archivering

In de blogserie “De AVG in Beeld” zullen wij met het oog op onze PrivacyProof®-methodiek de specifieke onderdelen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) behandelen en verhelderen. In deze blog beschrijven we aan de hand van een aantal praktijkvoorbeelden, de wettelijke vereisten en geven we een aantal praktische handvaten over het hamsteren van persoonsgegevens.

Wij krijgen de afgelopen maanden veel vragen over het opstellen van archiveringsdoelen en het bepalen van een bewaartermijn. Kort gezegd, heeft iedere branche of onderneming een wettelijke of contractuele bewaartermijn. Maar hoe beheert u netjes de archivering- en bewaartermijnen?

Lees verder